Houtlandinstituut KTA Torhout CLB Leerlingenraad FSC Oudervereniging
MOS! mini-natuurreservaat
- Tweede Mos-logo -
- Vergroeningsproject -
- Campus Houtland gaat voor groen -
- Van vroeger tot nu: de poel -
- Inheems plantgoed -
- Bloemenweide -
Mensen trekken graag de natuur in omdat een groene omgeving rust brengt. Ook op school werkt groen rustgevend en ontspannend. Het is nu eenmaal aangenamer toeven op een groen schoolterrein dan in een betonnen burcht. Zo groeien ook beleving, genot, kennis en respect voor de natuur. Het belang van een groene schoolomgeving voor kinderen en jongeren kan dan ook niet genoeg onderstreept worden. Overtuigd van dit principe beschikt het Houtlandinstituut in Torhout over een groen kleedje en neemt ze actief deel aan allerlei MOS (milieuzorg op school) – projecten.
Houtlandinstituut Torhout haalt tweede MOS-logo binnen!
MOS staat voor ‘milieuzorg op school’ en is een project van de Vlaamse Overheid dat de scholen helpt om op een pedagogisch verantwoorde manier een eigen milieuzorgsysteem op te bouwen. Ook Peter Watthy, leerkracht biologie van het Houtlandinstituut te Torhout, liet deze kans niet liggen en richtte een heuse MOS-werkgroep op. Fier als een gieter mocht deze werkgroep op woensdag 29 september zijn tweede MOS- logo in ontvangst nemen. “Vorig schooljaar was dan ook een zeer intensief jaar: zo werd op het schooldomein een educatieve poel gegraven, een bosje aangeplant en een bloemenweide met houtwal aangelegd. Dit alles in samenwerking met Natuurpunt, het Regionaal Landschap Houtland en Stad Torhout.” aldus de leerkracht biologie. “Zowel de poel als de bloemenweide geven niet alleen de natuur en de biodiversiteit een duwtje in de rug, maar het is een ook een ideale leerplaats voor de leerlingen. De leerlingen krijgen de kans om op het schooldomein zelf te leren hoe men het aantal planten- en diersoorten kan laten toenemen en welke technieken (verwijderen van streekvreemde bomen, maaien, aanplanten van inheemse planten,…) hiervoor nodig zijn. Meer informatie over de realisatie van dit project is te vinden op onze schoolwebsite www.houtland.be .
Niet alleen dankzij dit heuse vergroeningsproject haalde de school zijn tweede MOS-logo binnen, maar ook de afvalproblematiek werd grondig aangepakt. Zo heeft de school een eigen minicontainerparkje, waar de leerlingen hun afval kunnen sorteren via de daarvoor voorziene afvalcontainers. Er is zelfs een composteerplaats voorzien!
Peter Watthy: “Ook dit jaar blijven we niet bij de pakken zitten en streven we naar het derde en laatste MOS-logo. Dan pas hebben we de erkenning van een echte ‘groene school’. We blijven verder werken aan ons vergroeningsproject (maaien, snoeien, aanleg van een kruidentuin, bijenhotel,…) en afvalbeleid. Maar ook zullen we dit jaar onze uiterste best doen om energie te besparen. Zo verlagen we de CO2-uitstoot en besparen we heel wat geld dat we dan weer kunnen investeren in andere ‘groene’ projecten” .
Trotse leerlingen van het Houtlandinstituut met hun tweede MOS logo|
- naar boven | MOS! Houtlandinstituut KTA Torhout -
Vergroeningsproject in het Torhoutse Houtlandinstituut, een update
Overtuigd van het principe dat groen rustgevend en ontspannend werkt en het eenmaal aangenamer is te vertoeven op een groen schoolterrein dan in een betonnen burcht neemt het Houtlandinstituut in Torhout actief deel aan allerlei MOS (milieuzorg op school) – projecten. Op deze manier wordt niet alleen de beleving en het genot van de natuur groter, ook de kennis en het respect voor de groene omgeving neemt toe. Het belang van een groene schoolomgeving voor kinderen en jongeren kan niet genoeg onderstreept worden.
Begin dit schooljaar startte deze school met het inrichten van een bloemenweide en een educatieve poel alsook het aanplanten van een vogelbosje met inheemse bomen en struiken. Het volledige gebied neemt iets meer dan 1500m2 in. Het startschot werd gegeven op 29 augustus 2009 tijdens de Natuurpunt bbq, waar een eerste inzameling gebeurde om het project financieel te ondersteunen.
Het schooljaar zit er bijna op en dat betekent ook dat het tijd is voor een evaluatie van dit vergroeningsproject. Bij deze evaluatie worden drie kernvragen beantwoord, namelijk: hoe staat het project ervoor? Wat moet er nog gebeuren? Zullen we slagen in ons opzet?
Hoe staat het project ervoor?
Gedurende de herfst- en winterdagen waren er tal van vrijwilligers, waaronder leerlingen, leerkrachten en zelfs ouders die hun vrije tijd opofferden om het gebied verder te klaren. De resterende struiken en bomen, waaronder nog tal van exoten, werden verwijderd zodat het weiland een egaal en open terrein werd. Deze werken zorgden natuurlijk voor heel wat groenafval
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | groenafval |
dat verwijderd moest worden. De takken werden met behulp van Stad Torhout verhakseld. Een deel werd afgevoerd naar het containerpark. Het resterende deel werd gebruikt als bodembedekker op enkele delen van het schooldomein om die (on)kruid vrij te houden. De kleinere heesters en de takken, in het bijzonder de planten die in de omheining groeiden, werden zorgvuldig verwijderd door de leerlingen uit 3Wetenschappen. Deze leerlingen verwijderden ook de afgevallen bladeren, alle resterende takken en hakseling en verzamelden die op een grote composthoop. Ook heel wat zwerfafval, die zich gedurende al die jaren had opgehoopt, werd uit het gebied verwijderd.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | 3We De MOS werkkrachten 2009 |
Na het opklaren van het gebied werd een educatieve poel gegraven en een deel van het weiland afgeplagd. Dit wil zeggen dat de bovenste voedselrijke bodem voor een deel werd weggeschraapt zodat wilde bloemen meer kans krijgen om te concurreren tegen grassen en brandnetels.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Graven poel |
Na het graven en plaggen werd ratelaar ingezaaid. De ratelaar is een halfparasiet dat parasiteert op de wortels van grassen en klavers. Op deze manier draagt de ratelaar zijn steentje bij om het gebied grasarm te houden zodat andere kruidensoorten de kans krijgen om te groeien. Zo wordt de biodiversiteit in de hand gewerkt.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! |
Het gebied moest natuurlijk afgeschermd worden tegen betreding, maar vooral de veiligheid van de kleintjes (peuters en kleuters) moest ook in acht genomen worden. Daarom werd er gekozen voor een ecologische omheining zodat de vijver ontoegankelijk is voor de kleintjes. De omheining werd geplaatst door de werkman Franky en enkele leerlingen uit 5 Hout .
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Plaatsen omheining |
Na al deze werken was het eindelijk tijd voor het planten van de inheemse struiken en bomen achteraan de sporthal. Het aanplanten gebeurde door de leerlingen uit het basisonderwijs, onder begeleiding van hun leerkrachten en de leerlingen uit 3We. Zo’n 300 tal kleine boompjes werden in de grond gestopt. Door te kiezen voor inheemse soorten zullen er tal van dieren dit vogelbosje als voedselbron en woonplaats gebruiken. boomplantlager.jpg
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | bomen planten |
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | bomen planten |
De takkenwal werd ook geplaatst. Die bestaat uit een dubbele rij paaltjes waartussen gesnoeide takken worden verzameld. Deze “muur” beschutting aan vele kleine zoogdieren, amfibieën en ook aan tal van kriebelbeestjes. Ook kleinere vogelsoorten zoals het winterkoninkje vinden er nestgelegenheid.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! |
Nu de zomer voor de deur staat, krijgen we ook de eerste resultaten van al onze inzet te zien: heel wat pioniersbloemen zoals klaprozen en kamille kleuren het gebied.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Kamille |
De ratelaar is duidelijk aanwezig en staat momenteel volop in bloei.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Ratelaar |
De oude perenboom houdt de wacht naast de poel en huisvest een nest koolmezen in het nestkastje. Ook de uilenbak is bewoond; spijtig genoeg niet door uilen maar door kauwen. In de nabije toekomst zal de nestbak dan ook vervangen worden door een ander model. Dit type zorgt ervoor dat kauwen hier geen nestgelegenheid meer vinden zodat de uil zijn intrede kan doen. Het vogelbosje staat fris groen en het merendeel van de jonge plantjes zijn volop aan het groeien. Ook de vijver herbergt al enkele typische bewoners zoals bootmannetjes, schaatsrijders en zelfs een koppel wilde eenden. Het harde labeur van de leerlingen werpt dus duidelijk zijn vruchten af.
Wat moet er nog gebeuren?
Nu alle grote werken verwezenlijkt zijn, moeten er natuurlijk op regelmatige tijdstippen beheerwerken worden uitgevoerd. Dit om het gebied te behouden en verder te laten evolueren naar een bloemenweide en amfibieënpoel met een grote biodiversiteit (een groter aantal soorten). Hiervoor zal er tweemaal per jaar gemaaid worden en moet het maaisel afgevoerd worden om verschraling in de hand te werken. Verschraling zorgt ervoor dat meer wilde bloemen en kruiden zich kunnen vestigen en dat de grassen geen overhand meer krijgen. De exoten zullen opnieuw proberen het terrein in te nemen. Nieuwe zaailingen worden dus verwijderd . Oudere planten die opnieuw opschieten worden stelselmatig gesnoeid tot ze van uitputting afsterven.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Robinia exoot |
Na de droogste periode worden er nog een aantal knotwilgen aangeplant om aan te sluiten op het achterliggende landschap. Alle beheerwerken worden telkens door de leerlingen zelf uitgevoerd (waar mogelijk). Zo draagt het project ook bij tot de milieueducatie van onze leerlingen. Met dit project komt ook het tweede Mos – logo binnen handbereik.
Zullen we slagen in ons doel?
Gezien de eerste resultaten en het enthousiasme waarmee de leerlingen aan de project meewerken zijn de verwachtingen ruim overschreden en kunnen we spreken van een zeer succesvolle onderneming
Daarom hebben we beslist om alle mensen en verenigen die ons geholpen hebben bij het realiseren van dit project nog eens uitdrukkelijk bedanken. Dit zal gebeuren door middel van feestelijke inhuldiging van het ‘reservaatje’. Hierbij richten we ons voornamelijk tot de Provincie West-Vlaanderen, de FSC –kring van het Houtlandinsituut, Natuurpunt InZICHT, stad Torhout, de kerkuilen-werkgroep en natuurlijk niet te vergeten alle leerlingen, ouders en collega’s die keer op keer bereid waren hun steentje bij te dragen! Deze inhuldiging gebeurt op …. ?
Op 18 september volgt dan een barbecue, georganiseerd door Natuurpunt, opnieuw op de site van het Houtlandinstituut. Na het succes van vorig jaar kon een herhaling immers niet uitblijven. Dit jaar is er voor de geïnteresseerden een geleide wandeling door het gebiedje met een ervaren natuurgids. Deze wandeling start omstreeks 16u30. Meer info hierover volgt….
Hopelijk tot dan!
Peter Watthy
- naar boven | MOS! Houtlandinstituut KTA Torhout -
Campus Houtland gaat voor groen
Op dinsdag 30 maart 2010 werkten de leerlingen van basisschool De Ladder en de leerlingen van 3We uit het houtlandinstituut aan het natuurreservaat op het domein van de school.
De leerlingen van 3We werken al een volledig schooljaar aan het domein naast de sporthal van de school. Dit domein had tijdens de zomervakantie te kampen met een wildgroei van acasia’s. Dus besloot leerkracht biologie Peter Watthy dit probleem aan te pakken en een natuurreservaat aan te leggen. lees meer ...
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | Artikel 3We |
- naar boven | MOS! Houtlandinstituut KTA Torhout -
Van vroeger tot nu: de poel
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
Alle amfibiesoorten zijn er in het recente verleden sterk op achteruit gegaan door woonplaatsverlies en het in onbruik raken en verwaarlozing van veedrinkpoelen. Door nieuwe poelen aan te leggen kunnen de overblijvende restpopulaties een extra steuntje krijgen en kunnen er verbindingsgebieden tussen verschillende populaties gecreëerd worden. Dit verhoogt op termijn de kans tot behoud van geïsoleerde populaties. Het aanleggen en onderhouden van poelen heeft ook positieve gevolgen voor andere natuurwaarden, bv. libellen, andere waterinsecten en ook zeldzame waterplanten kunnen hiervan profiteren.
Gecombineerd met het graven van de poelen wordt ook streekeigen groen aangeplant als zomerschuilpaats voor de amfibiëen.
In het Houtland komen 6 soorten inheemse amfibieën voor: groene kikker, bruine kikker, pad, kleine watersalamander, alpenwatersalamander en vinpootsalamander. Door bemesting, verdroging, het dempen van veedrinkpoelen en de versnippering van het landschap is de leefomgeving voor amfibieën de laatste decennia sterk achteruit gegaan.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
- naar boven | MOS! Houtlandinstituut KTA Torhout -
Inheems plantgoed
Inheemse of autochtone planten?
Een plantensoort is inheems als die plant zich vanaf de ijstijd in Vlaanderen bevonden heeft. Als de planten afkomstig zijn van lokale planten in Vlaanderen, zijn dit autochtone planten. Zo is een zomereik in Vlaanderen toch verschillend wanneer men deze vergelijkt met een zomereik uit Polen
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | aanleg poel |
Waarom zijn autochtone planten belangrijk?
Autochtone planten hebben zich eeuwenlang aangepast aan de lokale groeiomstandigheden. Daardoor hebben autochtone populaties andere genetische eigenschappen dan niet-autochtone populaties. Omdat die overerfbare informatie heel waardevol is, mag ze niet verloren gaan en willen we de genetische diversiteit bewaren. Het plukken van bessen en noten om autochtone planten aan te planten.
Waarom werken met autochtone planten?
Door bosfragmentatie, ontbossing en het aanplanten van inheemse soorten zonder uitheems materiaal worden sommige van deze niet-invasieve autochtone soorten bedreigd. Daardoor verliezen we veel informatie over de genetische diversiteit. Er blijven van deze bedreigde autochtone soorten enkel restpopulaties over, en we willen deze niet-invasieve autochtone soorten behouden. Dit zou sterk bijdragen aan de genetische diversiteit.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | boomplantactie |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | boomplantactie |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | boomplantactie |
Problemen met invasieve planten
Meestal worden ze als indringer beschouwd omdat ze de andere inheemse plantensoorten en onrechtstreeks dus ook de dieren verdringen. Ze zouden zich zo kunnen uitbreiden (woekeren), dat ze in feite een inheemse soort laten uitsterven.
Vogelbosjes
Vogelbosjes dienen voor het aantrekken van vogels en een schuilplaats bieden aan hen. Geschikte planten hiervoor zijn de lijsterbes, vlier, meidoorn en de gelderse roos. Eigenlijk zijn alle struiken met bessen of doornen geschikt. Snoeihout en houtrillen kunnen ook als schuilplaats dienen. Ook andere dieren zoals egels kunnen zich in dit snoeihout vestigen. Meestal zijn deze ‘vogelbosjes’ uitgerust met planten die bessen dragen. En vooraleer er bessen zijn dragen de planten bloesems, ideaal voor vlinders en ander insecten.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | boomplantactie |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | boomplantactie |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | poel |
- naar boven | MOS! Houtlandinstituut KTA Torhout -
Bloemenweide
Waarom kiezen voor een bloemenweide?
Men kan de biodiversiteit in een gebied stimuleren door verschillende biotopen te creëren. Ieder levend wezens heeft immers een type van woongebied nodig waarin het kan overleven. Een bloemenweide is een biotoop met enkele welbepaalde kenmerken:
- het is een open landschap met veel lichtinval
- de bodem is meestal arm aan voedingsstoffen
- de aanwezige flora bestaat voornamelijk uit wilde bloemen
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | bloemenweide |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | bloemenweide |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | bloemenweide |
De bloemen lokken tal van vlinders, bijen en allerlei andere nectarminnende dieren. Deze dieren vormen op hun beurt een voedselbron voor allerlei andere dieren zoals spinnen, vogels en kleine zoogdieren. Het aantal soorten neemt dus opmerkelijk toe en dat is net wat we willen bereiken: een verhoogde biodiversiteit. Een bloemenweide zorgt tevens maandenlang voor een grote variëteit aan kleuren en geuren en daar fleurt een mens van op.
Er bestaan twee types:
bloemenweiden met éénjarige akkerbloemen met o.a. klaproos, korenbloem, bolderik en kamille. Deze zaadjes groeien enkel op grond die elk jaar
bewerkt wordt, de planten hebben dus een verstoorde bodem nodig.
Je verstoort de grond door hem open te maken, bv door te eggen, te harken,.... Het eerste en het tweede jaar zaai je opnieuw in. Daarna zit er normaal gezien voldoende zaadvoorraad in de aarde. Je moet wel elk voorjaar de grond opnieuw verstoren.
Het inzaaien van akkerbloemen kan op vrijwel elke grond, ook sterk bemeste grond.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | klaproos |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | korenbloem |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | bolderik |
Een vaste bloemenweide met meerjarige bloemen zoals o.a. Margriet, knoopkruid en muskuskaasjeskruid. Deze bloemen komen elk jaar vanzelf terug zonder dat je de grond moet bewerken. Bij sterk bemeste gronden zal men de eerste jaren af te rekenen krijgen met sterke ruigtekruiden zoals brandnetels,en andere hoogopschietende onkruiden. Na verloop van enkele jaren zullen deze ruigtekruiden spontaan verdwijnen.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | muskuskaasjeskruid |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | knoopkruid |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | muskuskaasjeskruid |
Hoe gaan wij de bloemenweide beheren?
Het beheer van een bloemenweide is gericht op het verschralen van de bodem. Hoe schraler de bodem, hoe meer bloeiende planten. Verschraling gebeurt door te maaien en door het afvoeren van het maaisel. Dit gaat het makkelijkst met behulp van een bosmaaier. Op zand, zand-leem- en leemgronden gaat dit behoorlijk snel. Op vijf jaar tijd kan het aantal bloeiende plantensoorten opmerkelijk toenemen. Op kleigronden gaat de bodemverschraling trager. Maaien je twee keer per jaar: een eerste keer tussen 15 juni en 15 juli, en een tweede keer in september of oktober.
Houtlandinstituut KTA Torhout
| MOS! | kleine_vos |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | dagpauwoog |
Houtlandinstituut KTA Torhout | MOS! | gehakkelde_aurelia |